Een bijzonder geboortekaartje

'A Savior is Born' (in 2000 geschilderd door Joseph Brickley, geb. 1973)

"Een Kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven;
de heerschappij rust op Zijn schouders.
Deze namen zal Hij dragen:
Wonderbare, Raadsman, sterke God, Eeuwige Vader, Vredevorst."

Jesaja 9 : 5

Weleens een geboortekaartje gehad, waarop stond dat er een kindje was geboren dat tegelijkertijd een vader was, een held, een vredestichter en iemand bij wie je om raad kunt vragen? De profeet Jesaja stuurde namens God zo'n geboortebericht van Jezus, Die pas eeuwen later zou worden geboren. Wat had dat te betekenen?

Advent

Omdat het zo lang duurde voordat Jezus de Messias werd geboren, herinnerde God Zijn volk er telkens aan dat Hij Zijn belofte wel degelijk zou nakomen. Met grote verwachting zagen de mensen naar Hem uit, alle eeuwen door. Dat uitzien wordt ook wel Advent genoemd.
Eén van die bemoedigende herinneringen is het geboortebericht uit Jesaja 9 vers 5. Jesaja mocht het als het ware al zien gebeuren, hoewel het nog een hele tijd zou duren. Hij legt er de nadruk op dat dit Kind geboren zou worden voor 'ons'. Jezus kwam niet zomaar, toevalligerwijs. Hij kwam om de deur naar God weer te openen, die wij mensen hadden dichtgegooid. Dat probleem kon geen mens oplossen. Daarom werd er zo naar deze beloofde Messias uitgekeken.

Geboorte

Bij een geboorte hoort ook het krijgen van een naam. Jesaja mag er alvast een paar 'verklappen'.

• Wonderbare: Jezus is de Wonderbare, een Wonder op Zich, want Hij is zowel mens als God; niet te bevatten. Om dan nog maar te zwijgen van alle geweldige wonderen die Hij tijdens Zijn aardse bestaan deed. Hij heeft ons weer laten zien Wie Zijn Vader nu werkelijk is! En… Hij gaf Zijn leven, zodat wij Zijn Vader ook onze Vader zouden kunnen noemen.
• Raadsman: Kom, pak Zijn hand. Want Hij weet raad. Hij overziet ons hele leven en Hij weet als geen ander waar het naartoe gaat. Aan Zijn hand kom je veilig aan – dwars door het leven dat vol teleurstellingen, moeiten en zorgen zit – bij Gods Vaderhart.
• Sterke God: Vergis je niet! Jezus was niet slechts een voorbeeldig Mens. Dan had Hij het af moeten leggen op Golgotha, toen Gods toorn tegen onze zonde ontbrandde. Hij was met recht ook Sterke God, zodat Hij de straf kon dragen die jij en ik in der eeuwigheid nooit zouden kunnen torsen. En het grote wonder: God de Vader nam er genoegen mee!
  
• Eeuwige Vader: Het hebreeuwse woord 'abba' (vader) betekent 'stichter', 'hoofd' of 'voornaamste'. Zoals Gods Zoon de hemel en de aarde heeft geschapen volgens het plan van Zijn Vader, zo wil Hij ook elk mens herscheppen naar het beeld van Zijn Vader. Hij is van eeuwigheid en tot eeuwigheid; daar duizelt ons verstand van. Hij is het hoofd, het Middelpunt, van de eeuwige heerlijkheid, die jouw deel is als je deze Koning toelaat in jouw hart.
• Vredevorst: Deze naam is misschien wel de meest bekende rond Kerst. Door Hem is er vrede op aarde mogelijk, maar krijgt God ook weer alle eer die Hem toekomt. Hij is de Koning Die vrede wil realiseren tussen God en jouw hart. Hem heb je nodig; zonder Hem gaat het niet!

Wederkomst

Elk Kerstfeest denken we terug aan de geboorte van Jezus Christus. Maar er is meer. We zien ook reikhalzend uit naar Zijn tweede komst, op de wolken. Kerst kan pas een feest zijn, als je ook het verlangen kent naar Zijn wederkomst. Dan zal Hij eeuwig als Koning heersen en is de vrede realiteit. Denk het je eens in: geen teleurstellingen meer; geen pijn; geen tranen; geen zonde; geen mislukkingen. En we zullen God en onze naaste nooit meer vergeten of verdriet doen met onze woorden en daden! Dan doe ik werkelijk geen 'vlieg' meer kwaad. Want kwaad bestaat simpelweg niet meer.

Zeg eens, heb jij al kennis gemaakt met deze Koning?

 
Uitleg bij het schilderij ‘A Savior is Born’ van Joseph Brickley.
Rondom Jozef, Maria en de Heere Jezus zie je een aantal dingen die verwijzen naar bijzonderheden uit Jezus’ leven.

Bovenin zit een duif op een takje; het symbool van de vrede, maar ook van de Heilige Geest Die op Jezus was. De duif, een tortelduif legt onwillekeurig ook een link naar het offer dat Jozef en Maria moesten brengen in de tempel, na Jezus' geboorte; het offer van de armen.

Rechts bovenin zien we een kip, een hen, met weglopende kuikens. Jezus kwam, zo lezen we in Johannes 1, tot Zijn volk, maar ze hebben Hem niet willen aannemen. Aan het einde van Zijn leven klaagde Jezus hierover: "Jeruzalem, Jeruzalem; hoe vaak heb Ik je bijeen willen verzamelen, zoals een hen haar kuikens onder haar vleugels beschermend wil opnemen; maar je hebt het niet gewild!" Hoe vaak heeft Jezus al naar jou geroepen? Ben je al gekomen of lijk jij op die kuikens die telkens weer een andere kant op gaan, met alle gevolgen van dien?

Jozef houdt onder zijn arm een lam. Johannes de Doper noemde Jezus 'het Lam Gods Dat de zonde der wereld zou wegdragen'. De apostel Johannes zou later, in het Bijbelboek Openbaringen, vertellen over Jezus, Die Hij in de hemel zag staan als een 'Lam, dat weliswaar geslacht was geweest, maar nu rechtovereind staat (regeert) tot in eeuwigheid'.

Links onder zien we de haan die ons eraan herinnert dat Jezus werd verloochend, ja zelfs verraden. Toen deze haan kraaide, had Jezus' trouwste volgeling Petrus al driemaal ontkend dat hij Jezus kende. Datzelfde gebeurt als we Jezus maar laten roepen. Maar de haan is juist een waarschuwing om dat niet te doen. Kom, laten we aanbidden, deze Koning!

Tot slot zien we helemaal links een kruik wijn met brood. De tekenen van Jezus offer die Hij Zelf gebruikte bij de instelling van het Heilig Avondmaal. Elke keer als het brood wordt gebroken en de wijn wordt vergoten, gedenken we Zijn dood; maar mogen we ook ervaren dat het waar is wat Hij heeft beloofd; het geloof mag worden versterkt. Kerst en Goede Vrijdag gaan hand in hand in dit schilderij. Maar krijgen nog dieper betekenis in Zijn opstanding uit de dood, Zijn Hemelvaart én Zijn aanstaande Wederkomst.

Eens zal iedereen dit Kerstkind, deze Koning van het heelal, met eigen ogen zien. Iedereen. En God de Vader zal ons heel persoonlijk vragen: "Wat heb jij met Mijn Zoon gedaan? Ik stuurde Mijn Zoon om jou te redden. En Hij had het ervoor over! Wat vond jij daar eigenlijk van?"

Jezus kan het weten!

"En Ik weet, dat Zijn gebod het eeuwige leven is. Hetgeen Ik dan spreek, dat spreek Ik alzo, gelijk Mij de Vader gezegd heeft."
Johannes 12 : 50

Om te beginnen bij het einde van onze dagtekst (de laatste van Johannes 12), en nog even aan te haken bij de overdenking van gisteren het volgende. Ik stelde gisteren dat de Zoon niet slechts spreker was van hetgeen de Vader had gedicteerd. Nu zou je dit tóch kunnen concluderen uit deze laatste woorden van Johannes 12. Dat dit onmogelijk is, in het licht van de Drieënigheid, lijkt me duidelijk. Alle drie, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest zijn God. Voluit en volwaardig. Wel is er onderscheid in zekere zin, maar niet dat er sprake is van drie Goden… ook niet dat er sprake is van één Hoofdgod en twee Uitvoerders. Ik wil het mysterie van de Drieënigheid laten staan. Toch is er vanuit de Schrift wel iets over te zeggen, bijvoorbeeld die zeer merkwaardige tekst uit 1 Korinthe 15, die je te denken geeft:

• 24 Daarna zal het einde zijn, wanneer Hij het Koninkrijk aan God en den Vader zal overgegeven hebben; wanneer Hij zal te niet gedaan hebben alle heerschappij, en alle macht en kracht.
• 25 Want Hij moet als Koning heersen, totdat Hij al de vijanden onder Zijn voeten zal gelegd hebben.
• 26 De laatste vijand, die te niet gedaan wordt, is de dood.
• 27 Want Hij heeft alle dingen Zijn voeten onderworpen. Doch wanneer Hij zegt, dat Hem alle dingen onderworpen zijn, zo is het openbaar, dat Hij uitgenomen wordt, Die Hem alle dingen onderworpen heeft.
• 28 En wanneer Hem alle dingen zullen onderworpen zijn, dan zal ook de Zoon Zelf onderworpen worden Dien, Die Hem alle dingen onderworpen heeft, opdat God zij alles in allen.

Dat lijkt vol tegenstrijdigheden te zitten. Maar toch is dat niet zo. Hier proef je iets van hoe God is in Zichzelf en hoe beperkt wij mensen dat maar kunnen verwoorden. Toen de Zoon het menselijk vlees aannam (daar staan we morgen en overmorgen speciaal bij stil) en Zijn Middelaarsfunctie ging vervullen, kwam Hij in een dubbelpositie: God en mens. Naar Zijn godheid kan Hij nooit ergens aan onderworpen zijn. Immers, vers 25 stelt: "Hij moet als Koning heersen"; en daar gaat het om de Drieënige God, dus óók de Zoon. Als alles aan God is onderworpen, volmaakt, dan zal de Zoon Zelf onderworpen worden aan Hem aan Wie alle dingen onderworpen zijn. Niet, zo stellen de Kanttekeningen terecht, naar Zijn godheid, maar naar Zijn Middelaarspositie. Het is simpelweg niet meer nodig om die aparte positie in te nemen. Hij hoeft niets meer te doen voor zondaren… Zijn werk is definitief vervuld. Pas dán is God alles in allen. Er staan geen rekeningen meer open en er is geen onreinheid meer.
Dus als we een bepaalde discrepantie menen te ontdekken in onze dagtekst, dan moet je hier duidelijk onderscheiden dat Jezus hier als Middelaar niets anders wil zeggen dan Hij als God te zeggen heeft. Weliswaar zegt Hij het hier in de tekst niet zo. Enerzijds om het voor de mensen nog begrijpelijk te houden, anderzijds om juist ook daarin Zijn passie voor de Vader te laten zien. Zo één is Hij met Zijn Vader!

Hij als geen ander, kan weten wat Gods motief is, bij de zending van Zijn Zoon, op die eerste Kerstdag. Maar, zoals Zacharias werd gehinderd door zijn stomheid en niet kon spreken, zo werd Jezus de eerste jaren van Zijn leven gehinderd door Zijn mensheid (niet uit zonde, maar omdat ons menselijk vlees daardoor is gehinderd geworden), zodat Hij niet kon vertellen waarom Hij kwam en wat Zijn Vaders motieven precies waren. Wat een lijden is dat voor Hem geweest! Hij heeft als kleuter gehoord hoe er over Zijn Vader werd gesproken, maar… Hij was nog kleuter. Hij heeft als tiener gezien en gehoord hoe andere jongeren zich uitleefden in de zonden van hun jeugd. Wat zoal? Ook in die tijd waren er sociale media: geen twitter maar wel geroddel, gesmoes en schunnige grappen in de dorpsscene. Ook in die tijd waren er zondige fantasieën: er waren geen films die deze fantasieën onverhuld prikkelden, maar men had uit kleine gebaren en bewegingen en ook rituele symbolen voldoende prikkels om sexuele fantasieën te stimuleren. Sla ik nu door? Nee, vanuit allerlei zaken die wij kennen vanuit bijvoorbeeld de middeleeuwen is voldoende bekend, dat er vroeger van alles te beleven viel in het sociale circuit, waardoor men niet minder voor zondige praktijken zorgde dan vandaag de dag! Te denken valt aan hoofse liedjes van troubadours, erotische symbolen die men ergens in kerfde of als speldjes op kleding droeg, alsmede allerlei zondige sociale omgevingen waarin men zich uitleefde. Het grote aantal versnelde huwelijken (moetjes) en voorkinderen laat onverhuld zien, wat tegenwoordig wordt verdoezeld door allerlei voorbehoedsmiddelen. Men deelde toen geen pikante plaatjes via Facebook, maar men deelde ze toch; en daar zijn ook beeldjes en andere cultusvoorbeelden van uit de oudheid!
Vlak niet uit wat het voor Jezus was, om ons zondige vlees aan te nemen. En denk maar niet dat in dat alles de satan stil zat. Satan, die zo goed de ingangen in de menselijke ziel kent…

Ik mag natuurlijk niet alle mensen over één kam scheren; er waren er zeker die de komst van de Messias verwachtten. Maar hun verwachting was – hoe puur en rein ook – vertroebeld door zondige 'fantasieën', al dan niet ingegeven door de dwaalleer der toenmalige theologie!
Te midden van deze omstandigheden – die Micha beschrijft als 'het volk dat in duisternis wandelt' – laat Jezus zien Wie Hij is, maar meer nog: Wie Zijn Vader is. God had maar één motief: dat mensen het eeuwige leven weer zouden ontvangen. Ik verbaas me over de frivoliteit en luchthartigheid waarmee we vaak Kerst vieren. Ik zou er voor willen pleiten dat we net als bij het Avondmaal meer "onze zonde en vervloeking zullen bedenken", die het nodig maakten dat God deze actie ondernam, door Zijn Enigst Kind op te offeren. Om zo des te dieper Gods motief achter de zending van Zijn Zoon te doorzien.

Nel Benschop schreef ooit een gedicht dat prachtig op muziek werd gezet door Pieter Stolk en fantastisch werd uitgevoerd door zijn koor Vox Jubilans: 'Stille nacht', gebaseerd op Exodus 3:5 en 4:12.

Laat het stil zijn in Uw nacht,
leer ons eindelijk te zwijgen.
Laat alleen gebeden stijgen
naar de plaats waar U ons wacht.

Leer ons luist'ren in Uw nacht
naar de ongehoorde dingen
die de eng'len voor ons zingen
over U, Die vrede bracht.

Laat ons komen, deze nacht,
komen met ontschoeide voeten
om het Kind van Vuur te groeten,
dat ons zegt: "Ga – in Mijn kracht!"

Het Kind van Vuur… Dat leek in wraak te komen, maar ons heenzendt nadat Hij onze schuld op Zich nam! Gezegende Kerstdagen gewenst in dít licht.

Kerst! Weet je het nog?

'No room in the Inn', geschilderd door Joseph F. Brickley

Het warme licht in een kille nacht: gastvrijheid?
Geen plaats! Vrolijk gelach: "Nee, we zitten vol." 

Feestvreugde, met op een steenworp afstand: Jezus.
Vrede op aarde? God werd mens. Waarom ook alweer?
Mijn Kerst en Gods Kerst: lijkt dat nog een beetje op elkaar?

Wat wil God ons vertellen met Kerst?
Daar gaat Hij. De Vader kijkt Hem na. Niet zoals de vader uit 'de gelijkenis van de verloren zoon'. Nee, de Vader weet heel goed waar Zijn Zoon naar toe gaat. En… Hij weet hoe het af gaat lopen. Maar Hij weet ook hoe diep het dal gaat worden… voor Zijn Zoon en voor Hem Zelf! Hij weet ook voor wie Hij deze weg gaat: voor mensen, die zich niet zo druk maken om Hem. Vijandig zelfs is hun houding. Maar waarom?

Trots kijkt de Vader Zijn Zoon na. Hij heeft gezien, hoe Hij alle heerlijkheid aflegde, die Hij bij Zijn Vader had. Alle heerlijkheid is eraf… Hij gaat mens worden. Gelijk aan hen, die Hij gemaakt heeft. Ze lijken al lang niet meer op Hem. Trots vervult Zijn Vaderhart: wat wordt Hij daar enorm door verheerlijkt, dat Zijn Zoon zó diep wil gaan! Met huiver denkt Hij aan het moment dat komen gaat. Het moment, waar Zijn Zoon ook zo tegenop ziet. Het is in eeuwigheid nog nooit gebeurd: ze zullen van elkaar gescheiden worden! Maar waarom?

Gerechtigheid moet zijn loop hebben. Dat is Hij aan Zijn stand verplicht. Wat niet mogelijk was, maakte de mens, helaas, mogelijk. De Vader moet al Zijn toorn over de zonde kwijt! Op die mensen? Dat had Zijn tegenstander wel gewild. Maar zover hoeft het niet te komen. Want… kijk, daar gaat Zijn Zoon. Die laat Zich geboren worden… Die laat Zich kennen, zodat mensen Zijn Vader weer zullen kennen… Die laat Zich verbrijzelen onder de toorn van Zijn Vader, zodat mensen Zijn Vader weer onder ogen kunnen komen. Maar waarom?

Hij had het niet hoeven doen. Dan bleef Zijn Vader Koning, weliswaar zonder onderdanen. Maar dat wilde de Zoon niet. Het zou tot oneer van Zijn Vader zijn. Dat nooit! Dan nog liever deze weg. Aan de straf viel niet te tornen… maar over wíe de prijs gaat betalen viel te onderhandelen; een eeuwigheid terug! Daar gaat Hij nu. De Vader kijkt Hem na. De Vader weet heel goed hoe zwaar de prijs is die Hem gaat worden betaald. Maar Hij heeft het er dubbel en dwars voor over. Maar waarom?

Ik weet het antwoord op die vraag niet. Daar moet je God voor zijn. Wel weet ik dat ik niet half kan bevatten hoe vol liefde de Vader moet zijn: dat Hij Zijn enigst Kind wilde afstaan, om mij thuis te kunnen halen! Dat Hij mij weer wil laten zijn, zoals Hij me bedoelde, toen Hij de schepping maakte. Misschien dat ik het hierna zal begrijpen. Want hoe meer ik Hem leer kennen, hoe meer ik leer zien dat Hij zo anders is dan ik! Wat een prijs! Wat een Kerstkind! Wat een Vader! Daarom!

Ik zou wel heel ondankbaar zijn, als ik op zo'n grote zaligheid geen acht zou slaan! Daar kan geen kerstgroen of kaarslicht tegenop. Kerst is niet zozeer sfeer en gezelligheid, maar vooral een wonder. Een boodschap en de eerste stap op weg naar Vrede met God… Het kan er weer van komen, want kijk: daar gaat de Zoon! De Vader kijkt Hem na. Tot over 33 jaar… "Heden verkondig ik u grote blijdschap… dat de Zaligmaker is geboren!"